* Năng lượng: Ðảm bảo đủ năng lượng từ 35-40kcalo/kg/ngày.
- Trong hội chứng thận hư, nhu cầu Protid tăng lên do mất một lượng lớn qua đường tiểu, nhưng cũng không nên ăn quá nhiều đạm vì có thể sẽ làm xơ hóa cầu thận dẫn đến suy thận.
- Lượng protein cần thiết cho người bình thường (1g/kg/ngày)
- Lượng đạm trung bình cho bệnh nhân hội chứng thận hư trong 1 ngày = 1g/kg/ngày + lượng protein mất qua nước tiểu trong 24 giờ. Trong đó 2/3 là đạm động vật có giá trị sinh học cao từ thịt, cá, tôm, cua, trứng, sữa. 1/3 là đạm thực vật từ gạo, mì, đậu đỗ...
- Nếu bệnh nhân không có tăng Ure máu thì cần tăng lượng Protid trong chế độ ăn trên 2g/ kg/ngày.
- Nếu bệnh nhân có suy thận thì chế độ ăn sẽ giảm Protid theo mức độ suy thận.
- Nên chọn thực phẩm giàu đạm động vật ít mỡ, ít cholesterol như: sữa (tách béo), cá nạc, thịt nạc, cua...
- Nên chọn các ngũ cốc có lượng đạm thấp như miến, khoai củ, bột sắn. Nên ăn gạo, mì dưới 150 g/ngày
- Nên chọn các loại rau có hàm lượng đạm thấp dưa chuột bầu, bí, rau cải, đậu đỗ....
- Không sử dụng các phủ tạng động vật như tim, gan, thận, óc, dạ dày...
- Hạn chế trứng: 1-2 quả/tuần.
- Nên sử dụng sữa bột tách bơ (sữa gầy) để tăng cường lượng đạm và calci.
- Nên ăn giảm chất béo (20-25g/ngày).
- Do rối loạn chuyển hóa lipid máu, tăng cholesterol, vì vậy không nên ăn các loại thực phẩm chứa nhiều cholesterol như óc, lòng, các loại phủ tạng động vật, bơ, mỡ, trứng. Ðặc biệt nên tránh quan niệm "ăn thận bổ thận", vì trong thận (bầu dục) có chứa nhiều cholesterol.
- Khi chế biến thức ăn nên hấp, luộc; Hạn chế xào, rán, quay.
- Nên dùng các loại dầu thực vật như: Dầu đậu tương, dầu hạt cải, dầu lạc, dầu vừng để thay thế mỡ.
- Ăn ít trứng vì lòng đỏ trứng nhiều cholesterol.
- Không nên ăn các thực phẩm có nhiều cholesteron như các phủ tạng động vật (óc, lòng, gan, bầu dục, tim, tôm, lươn).
- Hạn chế Các thực phẩm có nhiều mỡ như: thịt mỡ, da gà, lạp xường, xúc xích...
Đảm bảo lượng đường, tinh bột 35kcal/kg/ngày bao gồm gạo, mì, khoai củ,
đường, bánh kẹo.
- Bổ sung các loại vitamin và khoáng chất, đặc biệt chú ý vitamin D và chất sắt
- Ăn nhiều các loại thực phẩm có chứa nhiều vitamin C, beta caroten, vitamin A, selenium (như các loại rau xanh, quả chín có màu đỏ và vàng: đu đủ, cà rốt, xoài, giá đỗ, cam...) vì các loại vi chất dinh dưỡng nêu trên có tác dụng chống oxy hóa, chống tăng các gốc tự do - là những chất gây xơ hóa cầu thận, chóng dẫn đến suy thận. - Trong những trường hợp tiểu ít và có kali máu tăng thì phải hạn chế rau quả (chuối)
- Chọn thực phẩm giàu can xi: cá nhỏ, sữa tách béo...
- Lượng nước trong chế độ ăn và uống hàng ngày bằng lượng nước tiểu + 500ml(trong đó bao gồm nước uống các loại, nước canh…).
- Theo đó, tuỳ thuộc vào mức độ phù và lượng nước tiểu, thông thường phải hạn chế lượng nước uống vào khoảng 500 - 700 ml /ngày.
- Hạn chế uống nước hơn nếu có hạ natri máu
- Hạn chế muối tuỳ thuộc vào triệu chứng phù của bệnh.
+Trong thể Hội chứng thận hư có phù nhẹ: hạn chế muối tương đối (dưới 2g/ngày).
+ Hạn chế muối tuyệt đối (dưới 0,5 g/ngày) trong những thể phù to.
- Một số biện pháp giảm muối trong bữa ăn
+ Hạn chế ăn muối, nêm muối khi chế biến thức ăn.
+ Giảm những thức ăn mặn như cá khô, cá muối, thịt muối, mắm, tương, dưa, cà muối…;
+ Giảm 1 số thói quen của người Á Đông như chấm muối, chấm nước mắm … khi không thật sự cần;
+ Bớt dùng mì chính, bột ngọt, hạt nêm …
+ Hạn chế sử dụng những thức ăn chế biến sẵn như mì ăn liền, giò chả, lạp xưởng, đồ hộp, đồ uống có ga...
- Ăn được tất cả các loại rau quả như người bình thường, trừ trường hợp tiểu ít thì phải hạn chế rau quả.
- Nếu bệnh nhân không tiểu được thì không nên ăn các loại quả có hàm lượng Kali cao như cam, chanh, chuối, dứa, mận...
- Rau quả ăn tự do, ăn nhiều giá đỗ, cam, đu đủ để có đủ Vitamin E, A, C. Đái ít thì bớt rau quả phòng kali máu tăng.
* Số lượng thực phẩm nên dùng trong một ngày
1. Gạo tẻ: 250-300g.
2. Thịt nạc hoặc cá nạc: 200g, hoặc thay thế bằng 300g đậu phụ.
3. Dầu ăn: 10-15g.
4. Rau: 300-400g.
5. Quả: 200-300g.
6. Muối ăn: 2-4g.
7. Sữa bột tách bơ: 25-50g.
8. Ðường: 10g.
Có nhiều nguyên nhân gây rối loạn chức năng thận (cảm mạo, lo sợ, căng thẳng tinh thần nặng, nhiễm độc, nhiễm khuẩn...) dẫn đến bệnh ở thận (viêm cầu thận, viêm thận cấp, mãn tính, thận hư nhiễm mỡ...).
Một trong những bệnh ở thận vào loại khó chữa là thận bị hư nhiễm mỡ, với triệu chứng: Bệnh của cầu thận, tiên phát ở trẻ em, bệnh thuộc hệ thống miễn dịch. Thứ phát ở người lớn, phối hợp với viêm cầu thận cấp và mạn tính tiểu đường, tắc tĩnh mạch thận...
Cũng như gan, thận là nội tạng quan trọng của cơ thể. Thận là bộ phận lọc máu, gìn giữ trạng thái tốt nhất của thành phần máu trong sự hoạt động trực tiếp của tế bào cơ thể. Do đó, đã là bệnh ở thận, trong quy trình điều trị, nhất thiết phải dùng ăn uống để điều hoà công năng của tỳ, phế, thận.
Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn đưa ra một số món ăn hữu ích cho người bệnh thận nói chung, và cho bệnh nhân hội chứng thận hư nói riêng:
* Cơm gạo lứt 60%, đậu đỏ, đậu đen, kê, kiều mạch mỗi thứ 10%.
- Đậu đỏ có nhiều vitamin B1, B2, có tác dụng lợi tiểu, nấu ăn không cho đường hoặc xì dầu.
- Đậu đen có tác dụng giải độc, nấu nhừ thành cháo ăn rất tốt. Khi ăn những thứ này, nên cho ít muối để giữ cân đối về kali và natri.
- Lá tía tô, ớt, kiều mạch cũng có tác dụng về giải độc, lợi tiểu, có hiệu quả đối với phù toàn thân.
- Bí ngô, cà rốt, ngó sen chứa nhiều kali, vitamin A tăng cường chức năng thận và bồi bổ thể lực.
- Các loại nấm hương, mộc nhĩ, chứa nhiều stosterin có tác dụng nâng cao chức năng thận, nấu với súp lơ, khoai lang, Cải bắp non mới nhú mầm nhiều kali, vitamin B2 càng tăng thêm hiệu quả với bệnh nhân.
- Rau mùi, cần tây, cải cúc, củ cải, khoai sọ, dưa chuột, bột củ dong nên dùng làm thức ăn hàng ngày.
- Đạm động vật, có thể dùng thận, gan cá nhỏ.
- Dùng trà thảo dược hay nước như ngải cứu, hà thủ ô...
Người nào có thói quen ăn nhiều thịt thì nên uống nước ép rau cải xoong, lá tía tô, cà rốt, cần tây, táo, dưa hấu...
* Canh cật heo, bí đao
- Tác dụng: bổ thận, lợi thấp, hạ áp, thích hợp cho người bị hội chứng thận do thấp nhiệt bên trong, viêm, tiểu cầu thận, lưng gối mỏi nhừ, chi dưới sưng phù, cao huyết áp, choáng đầu ù tai:
- Nguyên liệu: bí đao 250g, cật heo 1 quả, ý dĩ, hoài sơn dược, hoàng kỳ mỗi thứ 9g, nấm hương 5 cái, nước dùng 10 cốc.
- Cách làm: Bí đao gọt vỏ, bỏ hạt, rửa sạch, cắt miếng. Nấm hương bỏ cuống, rửa sạch. Cật heo cắt hai, lấy bỏ phần gân trắng, rửa sạch, cắt miếng mỏng, chần qua nước sôi. Đổ nước dùng vào nồi nấu sôi, cho hành, gừng vào rồi cho ý dĩ, hoàng kỳ và bí đao vào, dùng lửa vừa nấu khoảng 40 phút, sau đó bỏ cật heo, nấm hương, hoài sơn dược vào nấu chín, nêm gia vị là được.
- Món này ăn không hoặc dùng cho bữa cơm đều được.
* Canh hạt súng, đậu cô ve, sơn dược
- Tác dụng: kiện tỳ bổ thận, khử thấp tiêu thũng, thu nhiếp protein, thích hợp cho người bị hội chứng thận hư, hai chân sưng phù, lưng đau nhức, tiểu protein, sắc mặt trắng nhợt, tứ chi lạnh, tinh thần mệt mỏi, chán ăn
- Nguyên liệu: Sơn dược khô, hạt súng mỗi thứ 25g, đậu cô ve 15g, hạt sen 20g, đường trắng một ít.
- Cách làm: Lấy các vị thuốc bỏ vào nồi, thêm vào lượng nước thích hợp, nấu chín, cho đường vào hòa tan là được.
- Món này dùng mỗi ngày một thang, dùng liên tiếp 5 ngày là một liệu trình.
* Canh ruột gà, thung dung, ba kích
- Tác dụng: ấm thận, thích hợp cho người bị thận dương suy hư, liệt dương, xuất tinh sớm, di tinh, hoạt tinh, đái són, ban đêm tiểu nhiều, thiếu hơi thở
- Nguyên liệu: ruột gà 100g, ba kích thiên 12g, nhục thung dung 15g, gừng sống vài miếng.
- Cách làm: Ruột gà làm thật sạch, cắt đoạn. Ba kích thiên, nhục thung dung chia ra rửa sạch, cho vào trong túi vải, cột chặt miệng túi lại. Lấy ruột gà và túi thuốc bỏ vào nồi đất, thêm vào lượng nước thích hợp, cho gừng và muối vào, dùng lửa lớn nấu sôi, hạ lửa nấu thêm 1 giờ, vớt túi thuốc ra, nêm gia vị là được.
- Món này chia ra ăn hết trong ngày.
* Canh thịt gà, rễ tranh, kim anh tử
- Tác dụng: bổ thận tráng dương, cố tinh, thích hợp cho người bị hội chứng bệnh thận thận dương suy hư, liệt dương, hoạt tinh, tiểu nhiều lần, tiểu nhiều hoặc đái són
- Nguyên liệu: thịt gà 300g, rễ tranh 10g, kim anh tử 15g.
- Cách làm: Rễ tranh dùng nước vo gạo ngâm 3 ngày, vớt ra. Kim anh tử rửa sạch. Thịt gà rửa sạch, cắt miếng, bỏ vào nồi đất, thêm vào lượng nước thích hợp, dùng lửa lớn nấu sôi, bớt lửa nấu thêm 1 giờ, cho rễ tranh và kim anh tử vào, nấu thêm 1 giờ nữa, nêm gia vị là được.
- Món này chia ra dùng hết trong ngày.
* Canh đuôi heo, đậu phộng
- Tác dụng: kiện tỳ hòa vị, ích thận lợi thủy, thích hợp cho người bị tỳ thận đều hư do các bệnh thận lâu ngày không khỏi, triệu chứng thường thấy: sắc mặt trắng bệch, lưng đau, không có sức, chi dưới sưng phù
- Nguyên liệu: đuôi heo 1 cái, đậu phộng hạt 60g.
- Cách làm: Đuôi heo rửa sạch, chặt khúc nhỏ. Đậu phộng rửa sạch, cùng đuôi heo bỏ vào nồi đất, thêm vào lượng nước thích hợp, dùng lửa lớn nấu sôi, bớt lửa hầm đến khi đậu phộng mềm rụp, nêm gia vị là được.
- Món này chia ra dùng hết trong ngày.
* Canh đậu phộng và tỏi
- Tác dụng: kiện tỳ, khử thấp, tiêu thũng, giải độc, thích hợp cho người bị phù thũng do bệnh thận, tỳ hư thấp thanh, triệu chứng thường thấy: tứ chi nặng nề, chi dưới sưng phù, ăn uống không ngon, tinh thần mệt mỏi, khó tiểu
- Nguyên liệu: đậu phộng hạt 150g, tỏi lớn 100g.
- Cách làm: Đậu phộng rửa sạch. Tỏi lột vỏ, rửa sạch. Cho cả 2 vào nồi đất, thêm vào lượng nước thích hợp, dùng lửa lớn nấu sôi, bớt lửa hầm đến khi đậu phộng mềm rụt, nêm gia vị là được.
- Món này chia ra dùng hết trong ngày.
* Cháo phục linh, đậu đỏ
- Tác dụng: hỗ trợ điều trị hội chứng bệnh thận
- Nguyên liệu: phục linh 25g, đậu đỏ 30g, táo lớn 10 quả, gạo 100g.
- Cách làm: Ngâm đậu đỏ nửa ngày, vớt ra rửa sạch, cùng phục linh, táo và gạo nấu cháo.
- Món này ăn thay cơm sáng và tối, nên ăn nóng.
* Cháo đậu đỏ, rễ tranh
- Tác dụng: hỗ trợ điều trị bệnh thận
- Nguyên liệu: rễ tranh tươi, đậu đỏ, gạo mỗi thứ 200g.
- Cách làm: Rễ tranh rửa sạch, bỏ vào nồi thêm vào lượng nước thích hợp nấu lấy nước bỏ bã. Gạo và đậu đỏ vo sạch, đổ nước rễ tranh vào nấu cháo.
- Món này chia 3 - 4 lần ăn hết trong ngày.
* Cháo ngô, đậu cô ve, táo
- Tác dụng: hỗ trợ điều trị hội chứng bệnh thận
- Nguyên liệu: hạt ngô, táo lớn mỗi thứ 50g, đậu cô ve 25g.
- Cách làm: Đậu cô ve rửa sạch, cắt đoạn nhỏ, cùng với ngô và táo nấu cháo.
- Món này mỗi ngày ăn 1 lần.
Theo thaythuoccuaban.com tổng hợp
![]() ![]() ![]() ![]() |