Thành phần
Chủ trị
Cảm thử (nắng): người choáng vảng, nôn nao, mắt đỏ, da nóng, họng khô, miệng ráo, khát nước nhiều, nhức đầu, mỏi mệt, ra mồ hôi.
Cách dùng
Lá hương nhu phơi âm can hoặc sấy nhiệt độ thấp. Bạch biển đậu sao vàng. Cát căn thái lát mỏng phơi sấy khô. Sinh khương thái lát phơi khô. Tán bột mịn, trộn đều.
• Trẻ 5-10 tuổi: 4-6g/lần
• Trẻ 10-16 tuổi: 6-8g/lần
• Người lớn: 8-12g/lần
Hãm với nước sôi gạn nước thuốc uống 2 lần/ngày (sáng, chiều). Không hãm uống trực tiếp bột dùng 1/2 liều.
Kiêng kỵ
• Các chất cay nóng
• Cảm lạnh mùa đông, cảm cúm mùa đông xuân không dùng
Thành phần
Chủ trị
Cảm mạo mùa hè do thử thấp: người nóng rét, đau đầu khát nước, nước tiểu đỏ, ho đờm, hoặc có nôn mửa ỉa chảy.
Cách dùng
Phơi sấy khô tán bột mịn trộn đều.
• Trẻ 1-5 tuổi: 2-4g/lần
• Trẻ 5-10 tuổi: 4-6g/lần
• Trẻ 10-16 tuổi: 6-8g/lần
• Người lớn: 8-12g/lần
Ngày uống 2 lần (sáng, chiều), hãm với nước sôi, gạn lấy nước thuốc uống (uống bột không hãm giảm liều xuống 1/2). Uống xong nằm nghỉ thấy ra mồ hôi thì ngừng thuốc.
Kiêng kỵ
Không ăn cay nóng và sống lạnh. Sốt cao mê sảng, sốt âm ỉ, sốt về đêm, ít ngủ, táo bón và cảm lạnh mùa đông không dùng.
Thành phần
Chủ trị
Cảm nắng: sốt nhức đầu, khát nước, đau mình rầm rấp ra mồ hôi.
Cách dùng
Cho vào 400ml nước, đun sôi 15 phút, gạn nước thuốc chia uống 3 lần/ngày. Mỗi ngày 1 thang uống liên 3 ngày.
Thành phần
Chủ trị
Cảm nắng (mùa hè, thu): Người nóng sốt bứt rứt khó chịu, mồ hôi ra nhiều, khát nước, lưỡi đỏ, mắt đỏ, mạch phù hư.
Cách dùng
Rửa sạch, giã nhỏ, thêm 200ml nước chín quấy đều, lọc lấy nước thuốc cho người bệnh uống.
Thành phần
Chủ trị
Cảm nắng (trúng thử).
Cách dùng
Cho vào 400ml nước, sắc lấy 200ml nước thuốc để nguội chia uống 2 lần/ngày. Trẻ em dùng 1/2 liều người lớn.
Thành phần
Chủ trị
Cảm nắng (trúng thử).
Cách dùng
Cho vào 300ml nước, sắc uống 1 lần lúc còn nóng.
Thành phần
Chủ trị
Say nắng: Phát nóng, sợ rét, mình nặng nề và đau nhức. Tiểu tiện xong rùng mình nổi gai ốc, làm việc mệt thì lên cơn sốt.
Cách dùng
Gừng tươi rửa sạch, giã nhỏ, cho vào nước tiểu trẻ em dưới 5 tuổi mới tiểu đang nóng, trộn nghiền thật kỹ, vắt lấy nước uống.
Kiêng kỵ
Không cho người bệnh uống nước lạnh, các thức ăn tanh, lạnh. Để người bệnh nằm chỗ có ánh nắng hoặc gần lửa, không để nằm chỗ mát quá, tránh gió lùa.
Thành phần
• Lá đậu ván trắng: 40g
Chủ trị
Say nắng.
Cách dùng
Hái lá bạch biển đậu tươi non, rửa sạch, giã nhỏ thêm 100ml nước chín quấy đều vắt lọc lấy nước bỏ bã, chia uống 2 lần/ngày.
Thành phần
Chủ trị
Người cơ thể suy yếu bị nhiễm cảm thử.
Cách dùng
Cho vào 400ml nước, sắc lấy 150ml nước thuốc chia uống 2 lần/ngày. Mỗi ngày uống 1 thang.
Thành phần
Chủ trị
Cảm nắng đi ỉa.
Cách dùng
Mơ muối tách lấy cùi bỏ hạt, giã nhỏ cùng với lá mướp, cho vào 100ml nước chín nguội, trộn quấy kỹ, lắng gạn lấy nước uống.
Kiêng kỵ
Không cho người bệnh uống nước nóng ngay.
Thành phần
Chủ trị
Cảm nắng đi ỉa.
Cách dùng
Hai vị rửa sạch, giã nhỏ, cho vào 100ml nước chín nguội, vắt bỏ bã, lấy dịch thuốc chia uống 3 lần trong một giờ.
Thành phần
Chủ trị
Chứng thương thử: Người nóng, không có mồ hôi, khát nước nhiều, nôn khan, mặt đỏ, bụng đau quằn quại, chỉ muốn nằm không muốn ăn.
Cách dùng
Cho vào 300ml nước, sắc lấy 100ml nước thuốc. Người lớn uống 1 lần, trẻ em tùy tuổi chia uống 2-3 lần.
Thành phần
Chủ trị
Thử khí hiệp với hàn thấp biến chứng thương thử.
Cách dùng
Sinh khương rửa sạch, thái mỏng, cho rang cùng với muối ăn đến hơi cháy cho vào 200ml nước, sắc lấy 100ml nước thuốc để nguội uống.
Kiêng kỵ
Nên ăn cháo lỏng 3 ngày sau mới ăn cơm.
Thành phần
Chủ trị
Phục thử: Người nóng, nhức đầu, sợ rét, mặt đỏ, khát nước, ra mồ hôi.
Cách dùng
Cho vào 600ml nước, sắc lấy 200ml nước thuốc chia uống 2 lần/ngày. Thang với nước sắc rau má. Trẻ em tùy tuổi uống 1/4 - 1/2 liều người lớn.
Kiêng kỵ
Không ăn các chất cay, nóng, khó tiêu.
Thành phần
Chủ trị
Phục thử biến chứng hoắc loạn (thổ tả).
Cách dùng
Cho vào 600ml nước, sắc lấy 200ml nước thuốc. Người lớn uống 1 lần. Trẻ em tùy tuổi chia uống 3-4 lần/ngày.
Kiêng kỵ
Kiêng thức ăn cay, nóng, chiên xào, khó tiêu. Đang đau nên ăn cháo loãng.
Thành phần
Chủ trị
Phục thử biến chế hoắc loạn: bụng bồn chồn, bứt rứt, bí đái, bụng đau rêu lưỡi trắng bẩn, thổ tả.
Cách dùng
Rang vàng, tán bột mịn. Người lớn mỗi lần uống 12g, 3 lần/ngày với nước chè hoặc nước chín nguội. Trẻ em tùy tuổi giảm liều lượng. Nếu uống thang sắc giảm lượng thuốc xuống còn 1/2.
Kiêng kỵ
Không ăn chua, ngọt, khó tiêu. Nên ăn cháo loãng đến khi khỏi bệnh.
Thành phần
Chủ trị
Phòng ngừa cảm nắng do mùa hè thời tiết nóng nực, nắng chiếu.
Cách dùng
Cho vào 1000ml nước, sắc kỹ. Khi đi sản xuất dùng uống thay nước chè, nước vối.
Thành phần
Chủ trị
Sốt do thương thử: Người ghê rét, phát nóng, mê sảng nói linh tinh.
Cách dùng
Cho vào 400ml nước, sắc lấy 150ml nước thuốc, để nguội chia uống 2 lần/ngày. Ngày uống 1 thang.
Chú ý
Kết hợp với Lục nhất tán: Ngày đầu dừng Lục nhất tán 3 lần/ngày, mỗi lần 8-10g, hòa vào nước sôi, quấy đều để nguội gạn uống. Ngày thứ hai trở đi dùng bài thuốc trên.
Kiêng kỵ
Các chất cay nóng, tanh, màng, thịt vịt, thịt gà, thịt chó.
Thành phần (Dùng tươi)
Chủ trị
Người nóng bừng, mồ hôi ra nhiều, miệng khát, hơi thở to, trong ngực nóng, buồn bực khó chịu, tay chân mỏi, tiểu tiện ít, nước tiểu vàng hoặc đỏ có, khi tiểu tiện dắt, rêu lưỡi vàng nhờn, mạch nhu sác.
Cách dùng
Cho vào 500ml nước, sắc lấy 200ml nước thuốc, để nguội uống. Nếu khát nhiều sắc tiếp lần 2. Trẻ em tùy tuổi giảm lượng xuống 1/2 hoặc 1/3 lượng trên.
Chú ý
Hương nhu là vị thuốc tính ấm làm ra mồ hôi mạnh, trường hợp cảm nắng người bệnh mồ hôi ra quá nhiều thì nên giảm bớt lượng hương nhu xuống bằng 1/3 liều trên.
Thành phần
Chủ trị
Sốt nóng cao, mặt đỏ, mồ hôi ra nhiều, khát đòi uống nước luôn, nhức đầu, toàn thân mệt mỏi, hơi thở ngắn (đoản khí), vùng ngực nóng khó chịu, thỉnh thoảng có tiếng thở dài, khi ngủ trằn trọc không yên, tiểu tiện vàng, lượng ít.
Cách dùng
Cho vào 600ml nước, sắc lấy 300ml nước thuốc để nguội cho người bệnh uống ít một, cho uống nhiều lần (nếu uống lượng nhiều người bệnh dễ bị nôn) trong ngày. Trẻ em giảm bớt lượng xuống 1/2 - 1/3 lượng trên. Chưa khỏi sốt có thể uống thêm thang nữa.
Chú ý gia giảm
• Ỉa chảy, phân thốt, tiểu tiện ít thêm: Xa tiền tử 12g, Hoắc hương 8g
• Thỉnh thoảng nôn thêm: Gừng tươi 3 lát
Thành phần
Chủ trị
Sốt nóng cao, mồ hôi ra nhàm nhấp, miệng khô, khát nước nói như người đứt hơi, rất mệt mỏi, buồn bực khó chịu, tiểu tiện vàng đi sền mỗi lần 1 ít.
Cách dùng
Bạch biển đậu ngâm vào nước nóng cho mềm, sát bỏ vỏ phơi, sấy khô cùng các vị khác, tán mịn.
• Người lớn: 30g/ngày
• Trẻ em: tùy tuổi 10-15g/ngày
Hòa vào nước sôi để nguội chia uống 3-4 lần. Trẻ em có thể pha thêm ít đường trắng cho dễ uống.
Thành phần
Chủ trị
Cảm nắng: sốt da se không có mồ hôi, khát nước uống nhiều, uống vào lại bị nôn, ỉa lỏng nhiều lần, hậu môn nóng có cảm giác tứt nặng.
Cách dùng
Búp tre và hương nhu cho vào 200ml nước sắc sôi 10-15 phút, gạn nước thuốc để riêng. Tổ tò vò để nguyên đem nung đỏ, gắp bỏ vào bát thuốc, để trong 5 phút, chắt lấy nước thuốc uống dần trong ngày (khi uống pha thêm nước mưa: 2 chén nước thuốc pha thêm 1 chén nước mưa). Chưa khỏi có thể uống tiếp thang nữa.
Chú ý
Không có tổ tò vò có thể thay bằng: Hoắc hương 8g, Sinh khương 3 lát.
Thành phần
Chủ trị
Cảm nắng: sốt mặt đỏ bừng, khát nước, chóng mặt không thể ngồi dậy được, thậm chí nôn mửa, tay chân rã rời.
Cách dùng
Cho vào 400ml nước, sắc lấy 200ml nước thuốc, để nguội chia uống 2 lần/ngày.
Chú ý gia giảm
• Khát nhiều thêm: Cát căn 12g
• Nôn mửa nhiều thêm: Hoắc hương 12g
• Tiểu tiện nóng đỏ thêm: Chi tử (sao) 8g
• Mặt bốc nóng đỏ thêm: Hậu phúc nam 8g
• Bụng đầy trướng thêm: Hương phụ 8g
Thành phần
Chủ trị
Cảm nắng có kèm thấp: sốt nóng không cao, buồn bực, đầu nhức có cảm giác nặng như đội đá, khát nước nhưng không thích uống nhiều, ngực bụng có cảm giác đầy tức khó chịu, đi tiểu ít và nước tiểu đục.
Cách dùng
Cho vào 400ml nước, sắc lấy 200ml nước thuốc để ấm chia uống 2 lần/ngày. Trẻ em tùy tuổi giảm 1/3 - 1/2 liều lượng trên.
Thành phần
Chủ trị
Cảm nắng có kèm thấp: sốt nóng cao, khát nước, tiểu tiện vàng sền, hoặc đi dắt buốt, ỉa lòng, mùi phân thối, đầu mặt có mồ hôi, choáng váng nặng đầu.
Cách dùng
Hoạt thạch, Cam thảo tán bột mịn.
• Người lớn bệnh nặng: 40g/ngày
• Người lớn bệnh nhẹ: 30g/ngày
• Trẻ em: 20g/ngày
Uống với thang nước: Mía chẻ nhỏ 30g + Búp tre non 20g cho vào 300ml nước, sắc lấy 200ml cho bột Lục nhất vào quấy đều để nguội uống.
Thành phần
Chủ trị
Cảm nắng có kèm thấp: người sốt nóng cao, khát nước, tiểu tiện vàng sền hoặc đi dắt buốt, ỉa lòng, mùi phân thối. Đầu mặt có mồ hôi, đầu nặng choáng váng.
Cách dùng
Củ ráy dại gọt bỏ vỏ (khi gọt, thái cần lót tay tránh để nhựa, nhớt chạm vào da gây ngứa, mẩn) thái mỏng, ngâm nước phèn chua (2 bát nước cho 15g phèn) 1 đêm, đổ ra rổ, sóc cho hết nhớt, rửa qua, phơi khô tẩm nước gừng sao khô. Các vị cho vào 500ml nước sắc lấy 200ml nước thuốc để nguội, chia uống 2 lần/ngày. Khi uống pha thêm một ít muối.
Kiêng kỵ
Trẻ em, phụ nữ có thai không dùng thuốc này.
Thành phần
Chủ trị
Ngoại cảm phong tà, trong có sẵn tích nhiệt: Nhức đầu, người bừng bừng khó chịu, môi khô, khát nhiều, hơi thở nóng, nước tiểu đỏ, đại tiện táo.
Cách dùng
Hoa kinh giới, lá bạc hà sấy nhẹ đến khô tán mịn. Bạch phàn phi khô, phác tiêu, thạch cao rang khô tán mịn. Hợp lại trộn thật đều.
• Trẻ 1-5 tuổi: 2g/lần
• Trẻ 5-10 tuổi: 4g/lần
• Trẻ 11-16 tuổi: 6g/lần
• Người lớn: 8g/lần
Ngày uống 2 lần (sáng, chiều) uống với nước chín.
Kiêng kỵ
Các chất cay nóng, cảm lạnh, ỉa chảy thuộc hàn không nên dùng.
Thành phần
Chủ trị
Thấp nhiệt: sốt, nóng nhiều, mặt đỏ, môi khô, khát nhiều, nước tiểu đỏ và có khi sền (ít), rêu lưỡi khô, chất lưỡi đỏ, ỉa lỏng phân vàng, đỏ khản.
Cách dùng
Bạch phàn phi khô tán mịn. Hoạt thạch, thạch cao rang khô tán mịn, cam thảo sấy khô tán mịn. Hợp lại trộn đều.
• Trẻ 5-10 tuổi: 2-4g/lần
• Trẻ 11-16 tuổi: 4-6g/lần
• Người lớn: 6-8g/lần
Ngày uống 2 lần (sáng, chiều) uống với nước chín.
Kiêng kỵ
Kiêng ăn các chất nóng và khó tiêu.
Nếu bạn thấy bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ để tạo phúc cho mình và giúp đỡ mọi người!